Επιλογές μελών

Όνομα Χρήστη

Κωδικός Πρόσβασης

Να με θυμάσαι
Υπενθύμιση Κωδικού Πρόσβασης;
Δεν έχετε λογαριασμό ακόμα; Εγγραφή
Αρχική arrow Αφιερώματα arrow Οίνος και τρύγος στην επαρχία
Οίνος και τρύγος στην επαρχία Εκτύπωση
AddThis Social Bookmark Button
Αξιολόγηση χρήστη: / 2
Έχει υποβληθεί από pastaflora   
Παρασκευή, 25/09/09
trigos1_400
πηγές : σερβιωτικο-λιδωρικι χθες σημερα αυριο…
πηγές φωτο : crete tournet.gr, itsa news blogspot.com, ektos.gr

Θέρος...τρύγος..πόλεμος..έλεγαν οι παλιότεροι..

Σε κάθε χωριό και περιοχή της επαρχίας μας, υπάρχουν τοπικές, διαφορετικές συνήθειες γύρω απ' τον τρύγο γενικά, και αναφέρονται στην καλλιέργεια και το είδος των αμπελιών, στο φύλαγμα των σταφυλιών απ' το δραγάτη, τον αγροφύλακα δηλαδή, στο χρόνο του τρύγου και ένα σωρό άλλες εργασίες γύρω απ' την αμπελοκαλλιέργεια.

Όλες όμως οι δουλειές γύρω απ' τον τρύγο γίνονταν με τον παρακάτω περίπου τρόπο.

Μπαίνοντας ο Τρυγητής, ο Σεπτέμβρης δηλαδή, άρχιζε μιά ασυνήθιστη κινητοποίηση σε κάθε σπίτι. Άλλος πλένει και ρουπώνει τα βαρέλια και την κάδη, άλλος ετοιμάζει τις κοφίνες, άλλος συγυρίζει το πατητήρι η τον κοφινέλο.

Όσοι όμως είχαν την ατυχία να τους ξυνίσουν τα κρασιά της προηγούμενης χρονιάς, έχουν τώρα παραπανήσιες δουλειές, θα πρέπει να καθαρίσουν καλά τα βαρέλια τους, κι' αυτό γίνεται μόνο με το κάψιμο, φωνάζουν λοιπόν τον βαενέ (βαρελά), γιά να ξεφουντώσει και να κάψει τα βαρέλια.

Εκείνος βγάζει το φούντωμα, δηλαδή τη μιά κυκλική βάση ύστερα καίει το εσωτερικό του βαρελιού, ανάβοντας μέσα φωτιά με κοντοπούρνια (κλάρες χαμηλών πουρναριών) καίγοντας καλά το εσωτερικό, μέχρις ότου να μη δέχεται το χέρι ν' ακουμπήσει στην εξωτερική πλευρά του βαρελιού.

trigos2

Το βγαλμένο φούντωμα, καίγεται πάνω στην πυροστιά.

Μετά το κάψιμο γίνεται ένα καλό ξύσιμο, πλύσιμο και απολύμανση με ατμούς θειαφιού.

Υπήρχαν πολλοί και καλοί βαενάδες στην επαρχία μας, που ξέραν την τέχνη, από πάπου προς πάπου, έφτιαχναν κάδες, βαρέλια, νεροβάρελα κι' άλλα ξύλινα δοχεία, ακόμα βαρέλια έφτιαχναν και οι σαμαράδες που πετάλωναν και τα άλογα.

Στο Λιδορίκι υπήρχαν δυό σαμαράδικα, ένα στις Λάκκες, το είχε ο Γιάννης ο Μποβιάτσης με τον πεθερό του τον Θανάση Χορταριά, η..Φαρμακαντέρη, και πιό πάνω κάτω απ' τα σχολεία, οι Αδελφοί, Θανάσης και Χρήστος Παλούκης, βέβαια από χρόνια έσβυσε το επάγγελμα αυτό, αφού..έφυγαν κι' οι μαστόροι.

Ένας μάστορας βαενάς κάπως έτσι " χτίζει " την κάδη και τα βαρέλια, που γίνονται με ξύλα " δέντρινα " ( δρύινα ) και ξύλα καστανιάς.

Ετοιμάζει καλά τις δούγες ( μπλάνισμα, γράδιασμα ), καρφώνει τα ξύλα της βάσης, καλά μπλανισμένα και ταιριασμένα, πάνω σε δυό άλλα, ώστε να μένουν σταθερά. Ύστερα μετράει το συνολικό μήκος, που έχουν οι γράδοι ( αυλακιές ) στις δούγες, μ' ένα σπάγγο, διπλώνει το σπάγγο στα έξι και μ' ένα κέντρο στα ξύλα της βάσης και ακτίνα το έκτο τπου σπάγγου γράφει περιφέρεια κύκλου, που θα είναι και η περιφέρεια της βάσης της κάδης.

Σ' αυτή κόβονται τα ξύλα της βάσης, η πρώτη δούγα τοποθετείται και καρφώνεται. Δένεται στην κορυφή ένα στεφάνι πό μέσα κι' ένα απ' έξω, ενώ ένα άλλο περνάει απ' έξω και καταλήγει στη βάση.

Οι δούγες έχουν πλάτος από εφτά μέχρι δέκα εκατοστά.

Το τελικό σφίξιμο γίνεται από τα στεφάνια και μιά εφεδρική δούγα, που προστίθεται πέρα απ' τις μετρημένες.

trigos_400Τη μέρα του τρύγου, όλοι του σπιτιού είναι σε κίνηση, ορόσημο γιά το μεγάλο πανηγύρι του τρύγου θεωρούνταν η μέρα του Σταυρού, στις 14 Σεπτεμβρίου.

Ο Σεπτέμβριος είναι ο ένατος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου, με διάρκεια 30 ημερών. Η λατινική ονομασία του, September, προέρχεται από το septem (=επτά), καθώς ήταν ο έβδομος μήνας του αρχαίου δεκάμηνου ρωμαϊκού ημερολογίου». Αργότερα, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου στην αρχή του έτους, ο Σεπτέμβριος μετακινήθηκε στην ένατη θέση, χωρίς όμως να αλλάξει την ονομασία του.

Ο τρυγητής είναι η πιο γνωστή και διαδεδομένη από τις ονομασίες του Σεπτεμβρίου στο λαϊκό καλαντάρι και συνδέεται βέβαια με τον τρύγο» την κύρια αγροτική απασχόληση το μήνα αυτό. Στην εικονογραφία των Μηνών ο Σεπτέμβριος παριστάνεται ως τρυγητής με το τρυγοκόφινο, να τρυγάει ο ίδιος ή να πατά σταφύλια στο πατητήρι, περιστοιχισμένος από άνδρες και γυναίκες σε ευθυμία που τρυγούν τον μεθυστικό καρπό του αμπελιού.

Ο τρύγος (τρυγητός, τρύος, βεντέμα, καμπανολόημα) είναι μια εποχιακή εργασία που, όπως και ο θερισμός, απαιτεί δια μας πολλά χέρια. Διαδικασία συμμετοχική, εκτός από τη χρησιμοποίηση εποχιακών εργατών ο τρύγος αξιοποιούσε στο παρελθόν τον θεσμό της αλληλοβοήθειας. Ο νοικοκύρης έπρεπε να εξασφαλίσει εργάτριες κουβαλητάδες καλάθια και αχθοφόρα ζώα, να ετοιμάσει τα εργαλεία(τρυγοκόφινα5 τρυγόλόγους), να φροντίσει για φαΐ και πιοτί, να καθαρίσει το πατητήρι κ.α.

Ανάλογα με την περιοχή ο τρύγος αρχίζει από τον Αύγουστο κυρίως όμως τον Σεπτέμβριο, σε λίγες περιοχές μπορεί και αρχές Οκτωβρίου.

Παλαιότερα η έναρξη του τρύγου καθοριζόταν από την κοινότητα ή από τον έμπορο που αγόραζε την σοδειά.

Στις τοπικές αγροτικές κοινωνίες ο τρύγος ήταν συνήθως αργία και για τα σχολεία και τα παιδιά συμμετείχαν με χαρές και με τραγούδια. Την καθολική και πυρετώδη συμμετοχή της κοινότητας αποδίδει η παροιμιακή φράση «θέρος, Τρύγος, Πόλεμος». Η συμμετοχή όλων των κατοίκων του οικισμοί) αναδείκνυε τον τρύγο σε ευχάριστη εργασία, που συχνά έπαιρνε τον χαρακτήρα πανηγυριού. Π.χ. Στη Λευκάδα δεν άρχιζαν ποτέ τον τρύγο το Σάββατο αλλά ούτε την Τρίτη «γιατί έχει μία ώρα κακή και δεν ξετρυγάνε ποτέ.» Στην Ικαρία φρόντιζαν να αρχίζουν Τετάρτη. Στην Λέρο πρόσεχαν «ποια μέρα έπεσε του Αϊ Γιαννιού του Λιοτροπιού και άρχιζαν την επόμενη.»

Στον ελληνικό χώρο καλλιεργήθηκαν από την αρχαιότητα διάφορα είδη σταφυλιών, που η ονομασία τους καθορίζεται από το χρώμα, το σχήμα, τον χρόνο ωρίμανσης και τον τόπο αρχικής παραγωγής.

patitiri_stafilion_2_400Η μεταφορά τους στον ληνό γίνεται με ζώα, με κάρα ή με μηχανικά μέσα, σήμερα πια, στα πατητήρια. Το πατητήρι διαφέρει από περιοχή σε περιοχή ως προς το σχήμα και την χωρητικότητα. Αλλου είναι κτιστή παραλληλεπίπεδη δεξαμενή με κλίση του δαπέδου προς την πλευρά απ' όπου εξέρχεται ο μούστος., αλλού είναι ένας ξύλινος ή πλεχτός φορητός κάδος που τοποθετείται κατά το πάτημα πάνω σε κτιστή δεξαμενή μέσα στην οποία ρέει ο μούστος, το πάτημα των σταφυλιών γίνεται από τους πατητάδες.

Το γλεύκος (μούστος, απόσταγμα κ.α.) μεταφέρεται και αποθηκεύεται συνήθως σε μεγάλα ξύλινα βαρέλια, που έχουν πλυθεί με ειδικά αρωματικά φυτά και έχουν απολυμανθεί με θειάφι ή έχουν ρετσινωθεί. Μέσα εκεί ο μούστος βράζει, ζυμώνεται και γίνεται κρασί. Για την βελτίωση της ποιότητας του κρασιού και για την συντήρηση του χρησιμοποιούνται διάφορες ουσίες και εφαρμόζονται ποικίλες πρακτικές, Συνήθως το βαρέλι με το κρασί αφού ελέγχεται η πυκνότητα του μένει ανοιχτό και σφραγίζεται ύστερα από σαράντα μέρες. Η πρώτη δοκιμή του γίνεται τη μέρα του αγίου Δημητρίου, 26 Οκτωβρίου, ή στις 3 Νοεμβρίου, του αγίου Γεωργίου του Μεθυστή.


Προσθήκη ως Αγαπημένο (2) | Εμφανίσεις: 6841
Εκτύπωση (χωρίς σχόλια) | Εκτύπωση (χωρίς φωτογραφίες και σχόλια)

Αν θέλετε να σχολιάσετε αυτή τη δημοσίευση, πρέπει να εγγραφείτε πρώτα.
Μόνο οι εγγεγραμμένοι χρήστες μπορούν να γράψουν ένα σχόλιο.
Παρακαλώ συνδεθείτε ή εγγραφείτε.

Τελευταία ενημέρωση ( Δευτέρα, 12/10/09 )

Σας προτείνουμε :

Συνταγές μαγειρικής στο facebookΣυνταγές μαγειρικής στο twitterΣυνταγές μαγειρικής στο youtubeΣυνταγές μαγειρικής rss newsGreekMasa - Forum rss news
Το Top στην φιλοξενία
Προτεινόμενος πλοηγός